ادامه مطلب
ادامه مطلب
نظام توزيع كالاو خدمات در كشورهاي كمتر توسعه يافته و به خصوص در ايران به شكلي است كه نه تنها توزيع كالاها و خدمات با كمترين هزينه و زمان صورت نميگيرد، بلكه اكثر استانداردهاي لازم سلامت و بهداشت در نگهداري، ذخیره سازی، حمل و نقل و توزيع كالاها و خدمات رعايت نميگردد. ضمن آنكه اين نظام تمايل زيادي براي استفاده از ابزار و روشهاي نوين توزيع کالا و خدمات ندارد. در اين شرايط، با توجه به عملكرد نظام توزيع كالا، حتي با وجود فعاليت گسترده و تاكيد جدي دولت براي رشد و توسعه بخشهاي توليدي، اين بخشها در مقايسه با ساير كشورها با توجه به ناكارآمدي بخش توزيع كالا با مشكلات متعددي در فروش توليدات خود روبهرو ميباشند. چرا كه مشكلات بخش توزيع بر توليد اين كالاها به خصوص در بخش كشاوزي با توجه به افزايش زمان و هزينه انتقال توليدات آنها به مصرفكنندگان نيز اثر گذاشته و اين تأثير موجب كاهش رشد اين بخشها، همچنين رسوب قسمت زيادي از قيمت حاصل از فروش محصولات (كالاها) در بخش توزيع ميگردد. بهطوركلي ساختار و عملکرد نظام توزيع كالاو خدمات در ايران، با توجه به مشكلات و ناكارايي آن، منجر به افزايش هزينه و زمان حمل و نقل ، نگهداري و ذخیره سازی ، فرآوری و توزيع كالاها و در نهايت افت كيفيت كالاهاي عرضه شده (هم توليد داخل و هم وارداتي) و در كل كاهش رفاه مصرفكنندگان گرديده است.
ادامه مطلب
سیب درختی از جمله کالاهاي اساسي، تولیدی بخشهاي کشاورزي و نهاده مورد فرآوری بخش صنعت است که در سالهاي اخير مصرف آن از رشد بالايي برخوردار بوده است. توليد و فرآوري اين محصول کشاورزی مهم که در بین میوه ها نقش زيادي در سبد مصرفي خانوارها دارد، همچنین سطح زیرکشت باغات سیب کشور بیش از 170هزارهکتار و نزدیک به دومیلیون و هفتصد هزارتن تولید، اهمیت زیادی در اشتغال و درآمد کشاورزان باغدار کشور دارد.
بررسي صورت گرفته نشان داد که در سالیان دهه 1380 دولت همواره دغدغه تامین و توزیع سیب درختی در ایام آخرسال را داشته و براین اساس در نیمه دوم سال باتوجه به برآورد کارشناسان از تولید و عرضه محصول سیب درختی کشور، برنامه ریزی و سیاستگذاری برای تنظیم بازار سیب درختی را انجام داده است. عمده سياستهاي دولت از طريق «تعيين قيمت تضميني خريد انواع سیب درختی»، «ذخیره سازی سیب درختی»، « استفاده از نرخ تعرفه فصلی»، «پرداخت تسهیلات با نرخ سود حمایت شده برای ایجاد و باسازی باغات سیب کشور»، «توزیع وسیع محصولات سیب ذخیره شده از محل تولیدات داخلی و وارداتی به قیمت مصوب در مناطق مختلف کشور در ایام آخر سال»، « حمایت از سرمایه گذاری در ایجاد واحدهای فرآوری سیب درختی با پرداخت تسهیلات ارزی و ریالی»، « پرداخت جایزه صادراتی به صادرکنندگان میوه تازه سیب درختی و فرآورده های آن» و... اعمال شده است.
ادامه مطلب
ادامه مطلب
ادامه مطلب
ادامه مطلب
ادامه مطلب
بخش بازرگانی(عمده فروشی و خرده فروشی) از جمله بخش های مهم اقتصاد کشور است که در حال حاضر با مسائل و مشکلات زیادی روبرو است. براین اساس نیز در طرح تحول اقتصادی کشور، اصلاح نظام توزیع کالا و خدمات از جمله موضوعات مدنظر برای بهبود و تحول ساختاری اقتصاد ایران بوده است. ضمن آنکه دور اول طرح تحول نظام توزیع در قالب ده پروژه توسط وزارت بازرگانی انجام گرفته است. البته اگرچه مدت زیادی از تصویب و اجرای این طرحها می گذرد اما از نظر کارشناسان و متخصصین بخش بازرگانی، راهکارهای ارائه شده در ده پروژه مد نظر وزارت بازرگانی در دور اول طرح تحول نظام توزیع، بدون توجه به علل اصلی شکل گیری ساختار و عملکرد غیر مطلوب نظام توزیع کالا و خدمات، برنامه ریزی و انجام گرفته است. در نتیجه علی رغم اجرای دور اول طرح تحول در این بخش، در ماههای اخیر کارگروهی در معاونت توسعه بازرگانی داخلی وزارت صنایع، معادن و تجارت، در حال تهیه و ارائه راهکارهایی دیگر درجهت اصلاح ساختار و عملکرد این بخش( دور دوم طرح تحول نظام توزیعکالا و خدمات) می باشند. ضمن آنکه از ابتدا کارشناسان و خبرگانی که شناخت نسبی از این بخش داشتند، بارها تاکید داشتند، که عملیاتی شدن این طرحها تاثیری در بهبود و اصلاح نظام توزیع کالا و خدمات نخواهد داشت. این درحالی است که برخی از مسئولین و مدیران مربوطه، انجام دور اول طرح تحول نظام توزیع را موفق ارزیابی نموده و دستاوردهای آن را موجب اصلاح بخش بازرگانی در کشور از جمله رشد و توسعه فروشگاههای زنجیره ای و مدرن اعلام نموده اند. در این ارتباط می توان به سخنان وزیر محترم بازرگانی در پنجمین اجلاس دوره چهارم شورای اصناف کشور اشاره داشت، که در سخنانی بدین مظمون فرمودند: « باتوجه به ایجاد و فعالیت تعداد زیادی فروشگاه زنجیره ای براساس طرح تحول نظام توزیع در سالهای اخیر، حال باید بدنبال گسترش شعبات این فروشگاهها در کشورهای دیگر باشیم، و ابراز امیدواری نمودند که در سال بعد چندین برند از فروشگاههای زنجیره ای شکل گرفته، در کشورهای دیگر اقدام به گسترش شعب و فعالیت نمایند.»
ادامه مطلب
ادغام وزارتخانههای صنایع و بازرگانی فرصت مناسبی برای توجه به تولید کالاها و خدمات مطلوب و مناسب با توجه به حداقل استانداردهای مد نظر باتوجه به حقوق مصرف کنندگان بوجود آورده است. براین اساس متولیان دولتی نظام تهیه، تدارک و عرضه کالاها و خدمات با برنامه ریزی و سیاستگذاری با توجه همزمان و حتی بیشتر به تامین کالاها و خدمات مورد نیاز کشور از محل تولیدات داخلی، موجب رشد و توسعه بخشهای تولیدی و به تبع آن اشتغال در کشور گردند. البته لازم است همواره توجه داشته باشند که در هر اقتصادی، نظام توزیع کالاها و خدمات(بازرگانی)، موتور رشد بخشهای تولیدی در کشور است. درنتیجه با اصلاح مشکلات ساختاری اقتصاد کشور همچون قراردادن تنها یک متولی دولتی برای ساماندهی نظام تولید، تدارک وتوزیع کالاها و خدمات در جهت منافع مصرفکنندگان، زمینه دستیابی به اهداف متعالی مد نظر دولتمردان یعنی رشد و توسعه اقتصاد کشور میسر گردد. بدین ترتیب بنگاههای مختلف تولیدی در یک فضای رقابتی و با استفاده از ابزار و روشهای نوین فعالیت، در جهت کسب روزی حلال اقدام به رقابت در سرمایهگذاری و به تبع آن تولید کالاها وخدمات مطلوب در داخل کشور و عرضه آنها به مصرفکنندگان داخلی و خارجی نمایند. ضمن آنکه سیاستهای حمایتی دولت، از تولید کالاها و خدمات در بنگاههای تولیدی کشور، دربرگیرنده همه بنگاههای تولیدی کشور چه بنگاههای کوچک، متوسط و بزرگ زیر مجموعه صنایع کشور و یا اصناف تولیدی زیر مجموعه تشکلهای صنفی باشد. البته همواره باید توجه داشت که موتور رشد تولید کالاها و خدمات در بازارهای داخلی و صادرات به سایر کشورها ، برعهده بنگاههای کوچک و بزرگ بازرگانی که عمدتا در ایران زیرمجموعه اصناف فعالیت دارند، می باشد. براین اساس لازم است دولت حمایتهای لازم برای رشد و توسعه بنگاههای بازرگانی عمدهفروشی و خردهفروشی را مد نظر داشته باشد.
ادامه مطلب
اگرچه در تحول اقتصادی بخوبی اصلاح نظام توزیع کالا و خدمات مد نظر قرار گرفت اما با عدم توجه به نظر کارشناسان و خبرگان در توجه به بر طرف کردن علل اصلی وجود مشکلات در ساختار و عملکرد نظام توزیع کالا و خدمات، این بخش همچنان بصورت ناکارآمد فعالیت می نماید. البته در حال حاضر بعد از گذشت حدود سه سال از اجرای بسیاری از پروژه های پیشنهادی وزارت بازرگانی در طرح تحول نظام توزیع ، بخوبی مشخص است، پیش بینی کارشناسان و خبرگان در عدم اصلاح مشکلات ساختاری نظام توزیع کالا و خدمات با اجرای پروژه های پیشنهادی، معلوم شده است. در نتیجه لازم است مسئولین بازرگانی با کمک گرفتن از صاحب نظران و محققین در اصلاح طرح مربوطه برای اصلاح نظام توزیع کالا و خدمات اقدام نمایند. در هر حال وضعیت فعلی نظام توزیع موجب واردآمدن مشکلات زیادی در بخشهای تولیدی، مصرف کنندگان و دولت شده است. حال با توجه به منافع زیاد اصلاح نظام توزیع برای همه بخشهای اقتصاد ایران لازم است از فرصت بوجود آمده در دور دوم طرح تحول نظام توزیع بخوبی استفاده شود و در جهت بهبود وضعیت تولید و توزیع کالاها و خدمات عمل شود.
ادامه مطلب
امروزه بازارهای جهانی به محلی برای نشان دادن قدرت و توان کشورها تبدیل شده است.
بر این اساس، کشورها برای حضور قویتر در این بازارها به منظور افزایش درآمد، اقدام به برنامهریزی و سیاستگذاری گستردهای میکنند. همچنین بسیاری از کشورها در شرایط تهدید اقتصادشان مانند شرایط بحران و رکود جهانی، از پایبندی به انجام تعهدات و الزامات منطقهای و بینالمللی مانند موافقتنامههای تجاری و مواردی از این قبیل برای گسترش تجارت آزاد، دوری میکنند؛ چراکه کشورهای مختلف به خصوص کشورهای توسعه یافته، هر زمانی که احساس کنند مقررات و معاهدات بازار جهانی به ضرر آنان است، به راحتی اقدام به نقض آن کرده و محدودیتی برای اتخاذ هیچگونه سیاستی ندارند اما متأسفانه در ایران، دولت در اتخاذ سیاستهای مناسب برای جلوگیری از واردات گسترده کالاهای بیکیفیت و بنجل از سایر کشورها به خصوص کالاهایی که توان ساخت آنها در کشور وجود دارد، بهکندی عمل میکند. همچنین قوانین و مقررات مربوط به حداقل استاندارد در واردات بسیاری از کالاها وجود نداشته و حجم کالاهای وارداتی بهصورت قاچاق که عموما با قیمت بسیار ارزان و بدون کیفیت وارد کشور میشوند نیز بسیار زیاد است.
طی سالهای اخیر سیل واردات کالاهای بیکیفیت چینی به ایران گسترش زیادی یافته است؛ بهطوریکه چین از تمام قدرت و توان خود برای حضور هر چه بیشتر در بازارهای ایران استفاده کرده است. همچنین عدم اتخاذ سیاستهای پولی و مالی مناسب توسط دستگاههای ذیربط موجب بدتر شدن وضعیت تولید و عرضه کالاها با توجه به نرخ تورم دورقمی ایران در مقابل نرخ تورم پایین چین شده است. از همه مهمتر اتخاذ سیاستهای مختلف اقتصادی مناسب توسط کشور چین، موجب هجوم کالاهای بیکیفیت این کشور به ایران شده است. بررسی روند تجارت ایران طی سالهای1385 تا 1389 بیانگر سیر صعودی واردات کالاهای چینی است.
ادامه مطلب
بخش صنعت و معدن از جمله بخشهای مهم و اساسي اقتصاد هر کشوری است که پيش نياز رشد سایربخشهاي است. مرور روند تاریخ رشدو توسعه كشورها به خصوص کشورهای توسعه یافته نیز این امر را تایید مینماید. البته در بیشتر کشورها سهم بخش صنعت از تولید و اشتغال نیروی کار در ابتدا افزایش زیادی مییابد و بیشتر از سایر بخشها میگردد. اما به مرور با رشد بهرهوري عوامل تولید، سهم اشتغال نیروی کار و حتی سهم تولید ناخالص داخلی این بخش از کل اقتصاد کشور نسبت به سهم فعالیتهای زیر مجموعه بخش خدمات کاهش مییابد. در هر حال بخش صنعت و معدن نقش و اهمیت زيادي در توليد و درآمد ملي و به تبع آن اشتغال نيروي كار كشورها دارد. شايان ذكر است، این بخش در برگيرنده صنايع كوچك، متوسط و بزرگ کشورهاست كه دولتها با اتخاذ سياستهاي كلان اقتصادي، تدوین قوانین و مقررات لازم و همچنین ایجاد نهادهای برای ارائه مجوز فعالیت و کنترل و نظارت بر فعالیت بنگاهها، زمينه شكلگيري فضاي رقابتي درتوليد و عرضه كالا را از يك سو و افزايش توليد و درآمد کشور را از سوي ديگر، آماده مينمايند. ضمن آنکه بخش صنعت در زنجيره تهيه، تدارك و عرضه كالاها و خدمات کشور، وظیفه توليد كالا و خدمات براي عرضه در بازارهای داخلي و خارجي، بر عهده دارد.
ادامه مطلب
این گزارش در روز 30تیر 1390 در صفحه 20روزنامه وزین همشهری شماره5457در ارتباط با تاثیر اجرای طرح نقدی کردن یارانه ها بر صنایع کشور چاپ و انتشار یافته است.
طی سالهای اخیر دولت برنامههای گستردهای برای اصلاح نظام اقتصادی کشور در قالب طرح تحول اقتصادی پیگیری و اجرا کرده است. در این چارچوب در ماههای پایانی سال گذشته هدفمند کردن یارانه حاملهای انرژی و کالاهای اساسی بهعنوان یکی از محورهای طرح تحول اقتصادی اجرایی شد؛ چرا که به اعتقاد دولتمردان، تداوم پرداخت یارانهها بهصورت کالایی برای کشور و دولت، میسر نبوده است. بدین ترتیب دولت طی چند سال اخیر بهصورت جدی اجرای این برنامه برای اصلاح ساختار اقتصادی کشور با هدف افزایش تولید کالاها و به تبع آن افزایش اشتغال در کشور و ارائه کمکهای یارانهای بهصورت نقدی و هدفمند در جهت حمایت بیشتر از اقشار کم درآمد جامعه را دنبال کرده است. گرچه دولت اقدامات گستردهای برای آماده کردن مقدمات انجام این جراحی بزرگ در اقتصاد ایران با واردآمدن کمترین آسیب به عموم مردم بهخصوص اقشار آسیبپذیر و کمدرآمد و بخشهای تولیدی کشور فراهم کرده اما هنوز هم آثار و تبعات آن بر اقتصاد کشور مشهود است.
ادامه مطلب
در ماههای اخیر تقسیم بندی مطالب مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و... در صفحات پیوست روزنامه همشهری تغییرات داشته است. بدین شکل که بجای اختصاص روزانه یک صفحه برای هر قسمت، آن را به چهار تا شش صفحه در یک تا دو روز در هفته تغییر داده اند. براین اساس در هر گزارش بصورت ویژه نامه یا پرونده، یک موضوع بررسی می شود. این رویکرد نقاط منفی و مثبتی نسبت به وضعیت قبلی دارد که از جمله نقاط مثبت آن امکان ارائه گزارش های جامع از موضوعات داغ و مهم روز، می توان اشاره کرد. در نتیجه گزارش «گسترش رقابت پیش نیاز بهبود کیفیت تولید نان» را برای چاپ در بررسی پرونده نان آماده نمودم که در هشتم تیر 1390 در صفحات12 و13 روزنامه وزین همشهری چاپ شده است. موضوع مورد بررسی در این گزارش ارائه آماری از تولید و مصرف نان و بررسی عوامل اصلی عدم بهبود کیفیت تولید نان در ماههای اخیر، علی رغم انجام طرح تحول یارانه ها و گذشت زمان 6 ماهه ای که مسئولین قول بهبود کیفیت نان را داده بودند، است. قابل ذکر است تولید و عرضه محصولات با کیفیت نیاز به آماده نمودن فضای رقابتی برای آن می باشد. یکی از مهمترین عوامل ایجاد فضای رقابتی نیز مربوط به امکان شروع فعالیت بنگاههای جدید در صورت رعایت حداقل استانداردهای مختلف است. در حالیکه امروزه دریافت پروانه کسب تولید و عرضه نان براحتی انجام نمی شود. و بنظر من این موضوع یکی از دلایل مهم عدم تولید و عرضه بسیاری از کالاها و خدمات از جمله نان می باشد.
ازجمله مهمترین این عوامل که بر افزایش فضای رقابتی در تولید و عرضه نان تاثیر زیادی دارد، تسهیل امکان شروع فعالیت بنگاههای تولید و عرضه نان در فرآیند نظام تهیه، تدارک و عرضه نان است. بدین شکل که نانواییها جدید به راحتی اقدام به سرمایهگذاری در تولید و عرضه نان به خصوص با توجه به استفاده از فنآوریهای نوین نمایند. البته باید این امر همواره تحت کنترل، نظارت و بازرسی نهادهای نظارتی مربوطه، برای رعایت کلیه استانداردهای نرم افزاری و سخت افزاری صورت پذیرد. اما متاسفانه همانند قبل و حتی میتوان اذعان داشت بدتراز آن(چراکه در گذشته واحدهای نانوایی آزادپز به راحتی پروانه فعالیت دریافت مینمودند)، دریافت پروانه کسب برای شروع فعالیت تولید نان نیاز به رعایت حدود حریم صنفی مشخص و همچنین همراه سخت گیریهای زیادی است. براین اساس یکی از پیش نیازهای اساسی برای شکلگیری رقابت در تولید انواع نان، اصلاح گردد. در نتیجه نمیتوان انتظار افزایش کیفیت نان را در شرایطی که رقابت برای کسب درآمد و سود بیشتر در واحدهای دایر موجود نمیباشد، داشت.
ادامه مطلب
در خبرها آمده بود که یکی از اعضائ هیات رئیسه اتاق بازرگانی تهران از احتمال انحلال سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان در قالب ادغام وزارتخانههای صنایع و بازرگانی خبر داده است. ایشان اعلام داشتهاند که با تشکیل شورای رقابت، حضور سازمان حمایت و برخوردهای آن در بازار زائد است و به نظر میرسد این سازمان منحل شود.[1] شایان ذکر است از جمله مهمترین اهداف اقتصادی کشورها، انجام کلیه مراحل فرآیندهای تولید(واردات)، حمل و نقل، نگهداری، فرآوری، بسته بندی و در نهایت توزیع کالاها و خدمات با کمترین هزینه و در کمترین زمان، همراه با رعایت استانداردهای مختلف به خصوص انجام همه مراحل براساس اصول بهداشتی و سلامت افراد که بیشتر تحت عنوان حقوق مصرف کنندگان شناخته میشوند، میباشد. در این حالت بخش اعظم فعالیتهای اقتصادی کشورها، در فضای رقابتی یعنی رقابت برای انجام کلیه کارها با بالاترین کیفیت و دریافت کمترین قیمت انجام میپذیرد. چنین وضعیتی ناشی از اقدامات گستردهای توسط دولتها از جمله سیاستگذاری مطلوب در قلمرو اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، تدوین و انتشار قوانین، مقررات و دستورالعملهای مناسب برای انجام فعالیتهای مختلف و در نهایت ایجاد نهادها، سازمانها و دستگاههای دولتی متولی اجرا، کنترل نظارت و بازرسی سیاستهای و قوانین کارآ است. اما در حال حاضر انجام فعالیتهای مختلف در فرآیند تولید تا عرضه کالاها و خدمات در ایران نه تنها با کمترین هزینه و زمان انجام نمیپذیرد، بلکه بسیاری از استانداردها مرتبط با حقوق مصرف کنندگان در مراحل مختلف فوق رعایت نمیگردد.
ادامه مطلب
در سالیان طولانی زندگی بشر، همواره افرادی که در کار و فعالیتشان، نوآوری و خلاقیتی داشته و کالاها و خدمات بهتر و با قیمت مناسبتر به مردم عرضه داشتند، کسب و کار بهتری داشته و مردم در خرید و تهیه کالا و یا خدمات از این افراد استقبال بیشتری نمودهاند. براین اساس مشاهده میشود که این گونه کسب و کارها دارای مشتریان زیادی بوده و همواره محل کسبشان پر از مراجعه کنندگان برای خرید کالاها و خدمات مورد عرضه انان بوده و هست. ضمن آنکه همراه با افزایش تعداد مشتریان این بنگاهها، استانداردهای محل تجاری و ابزار و روشهای مناسبتر و در خور تعدادبیشتر مراجعهکننده در این واحدها استفاده شده است. بدین ترتیب مشاهده میشود که برخی از این بنگاهها، با گسترش تعداد مراجعه کنندگان، از ابزار و امکانات مناسب برای پاسخ به تعداد زیاد مراجعهکننده راه انداختهاند. این امر بیشتر بدلیل افزایش تعداد مراجعهکنندگان به این بنگاهها و افزایش درآمد و به تبع آن کسب سود بیشتر است. براین اساس برای راضی نگهداشتن مشتریان، از ابزار و امکانات و روشهای مختلف در جهت کسب سود و منافع مادی بیشتر و یا حتی تداوم وفاداری مشتریان به علامت تجاری مربوطه و یا حتی باقی ماندن در بازار و رقابت با رقبا، اقدام توسعه کمی و کیفی فعالیت مربوطه مینمایند.
تمام این موارد در جهت رشد و توسعه اقتصادی بنگاه و در نهایت کل فعالیتها میباشد. و هرچه تعداد این گونه بنگاهها و فعالیتها در کشور و رقابت در آنها بیشتر گردد، منافع کل اقتصاد بیشتر میشود. اما با رشد و توسعه شهرها و محدودترشدن فضاها و امکانات شهری، مشاهده میگردد، برخی از این فعالیت که در نقاط کلیدی و گلوگاه شهرها قرار گرفتهاند، معضلاتی در زمینه مراجعه مشتریان و توقف خودرو آنها برای شهرها بوجود آوردهاند. به گونهای که مشاهده میشود که در برخی روزها و ساعتها، تعداد مراجعات به بنگاههای مد نظر بقدری افزایش مییابد، که منجر به ازدحام خودروها و افراد در برابر این بنگاهها و در نهایت ایجاد ترافیک سنگین و افزایش محسوس زمان توقف مراجعهکنندگان و سایر افرادی که از محل مربوطه تردد مینمایند، میشود. به گونهای که هزینه استهلاک خودروهای شخصی و عمومی و هزینه سوخت مصرفی آنها و همچنین هزینه فرصت افراد مختلف، بسیار بیشتر از درآمد افراد از محل این فعالیت میباشد. ضمن آنکه هزینهها مربوطه به افراد مختلف و در کل اقتصاد کشور وارد میشود و در مقابل درآمد تنها به مالکان این گونه بنگاهها تعلق میگیرد. لازم بذکر است در بیشتر کشورها با بوجود آمدن چنین معضلاتی شهرداریها با تغییر حداقل استاندارد ایجاد و فعالیت این گونه بنگاهها، محل کسب آنها را به محلها که دارای حداقل استاندارد برای ارائه مطلوب کالا و یا خدمات به مشتریان است، با هزینه صاحبان این گونه بنگاهها تغییر میدهد. یعنی فردی که درآمد هنگفتی از محل فعالیتی کسب میدارد، خود موظف است که هزینه تجهیز فعالیت اش به حداقل استانداردهای مختلف رعایت حقوق مصرف کنندگان در جهت عدم وارد آوردن اجحاف به سایر افراد، میباشند.
ادامه مطلب
گزارش «سیاست های تورم زا» در 21 اردیبهشت 90 در صفحه 11 روزنامه وزین همشهری چاپ شده در ارتباط با موج گرانی های اخیر به خصوص با توجه به سیاستهای اعلامی دولت برای کاهش نرخ سود تسهیلات و سپرده های بانکی تهیه نموده ام. در این زمینه باید توجه داشت که ما همراه با تورم بالا در اقتصاد کشورمان دچار هرج و مرج شدید در قیمت کالاها و خدمات هستیم که متاسفانه وزارت بازرگانی کمتر به اصلاح آن اقدام نموده است. این موضوعات بصورت اجمالی و مختصر در این گزارش نقد و بررسی شده است.
در حالی که قیمت بیشتر کالاها و خدمات بهخصوص کالاهایی که در گذشته دولت بهصورت یارانهای توزیع میکرده، تحت عنوان کالاهای اساسی و ضروری شناخته شده و مورد مصرف همه مردم جامعه هستند به همراه قیمت مسکن، اجارهبها و بهخصوص قیمت طلا در اواخر سال گذشته و ابتدای امسال بهشدت افزایش یافته است، مسئولان دستگاههای دولتی همچنان اعلام میکنند که تورم در سطح پایینی قرار دارد. این در حالی است که به اعتقاد بسیاری از اقتصاددانان بخش عمدهای از سیاستها و اقدامات دولت در قالب سیاستهای پولی و مالی زمینه ساز رشد نقدینگی و به تبع آن رشد تورم بوده است. اکنون اجرای طرح هدفمندی یارانهها بهخصوص افزایش یکباره قیمت محصولات مرتبط با انرژی در سطح قیمتهای جهانی، خود به تنهایی میتواند عامل مهمی در افزایش قیمت سایر کالاها و خدمات باشد؛ چرا که بیشتر کالاها و خدمات چه در تولید یا حتی در واردات و فرایندهای مختلف زنجیره تأمین همچون ذخیرهسازی، فرآوری، حملونقل، بستهبندی و در نهایت عمدهفروشی و خردهفروشی بهنوعی تحتتأثیر افزایش شدید قیمت کالاهای یارانهای قرار دارند
ادامه مطلب
اصناف با توجه به گستردگی و حجم زیاد امکانات فنی و مالی و در دست داشتن بخش زیادی از تولید ناخالص ملی، اشتغال و ثروت جامعه، همچنین نقش بسیار مهم آنان در اتصال حلقه فرایند تولید(واردات) به مصرف، موجب گردش کالا و نقدینگی و در نتیجه پویایی اقتصاد شده و نقش مهمی در پسانداز، اشتغال و بهرهوری ملی و در نهایت توسعه وشکوفایی اقتصاد ایفا میکنند.
با این وجود طی سالهای اخیر مسئله اشتغال و بیکاری بهویژه برای جوانان از معضلات بسیار مهم کشور بوده و انرژی و زمان زیادی از دولت را بهخود اختصاص داده است بهطوریکه دولت برای سالجاری برنامهریزی گستردهای را برای ایجاد حداقل 2/5میلیون نفر شغل در دستور کار قرار داده است. این درحالی است که دولت اعلام کرده که در سال گذشته حدود یک میلیونو600هزار نفر شغل در بخشهای مختلف ایجاد کرده است. البته گرچه دولت اقدامات گستردهای برای افزایش اشتغال نیروی کار بهخصوص در بخشهای مولد انجام داده اما باتوجه به برخی دیدگاههای مطرحشده از نرخ رشد یکدرصدی اقتصاد ایران در سال 2010 و همچنین پیشبینی رشد صفردرصدی برای سالجاری توسط صندوق بینالمللی پول، بعید است حدود یک میلیونو600 هزار نفر شغل در سال 1389 در اقتصاد ایران ایجاد شده باشد
ادامه مطلب
این گزارش دریکشنبه 4 اردیبهشت 1390 در صفحه 11 روزنامه وزین همشهری چاپ شده است.
در گذشته یکی از ویژگیهای متمایزکننده فعالیت اصناف از سایر شقوق کسب و کار، ارتباط گسترده این بخش با آموزههای دینی بود به نحوی که تقریبا همه ابعاد فعالیت صنوف از شکلگیری تا فعالیتجاری واحدهای صنفی با توجه به آداب و اصول اسلامی تجارت صورت میگرفت.
این وضعیت در سالهای قبل از تغییر ساختار فعالیت اصناف و اتکای زیاد اقتصاد ایران به درآمد حاصل از صادرات نفت، حاکم بر ایجاد و فعالیت اصناف بوده ولی اکنون این ارتباط کم شده است. بررسی روند ایجاد و گسترش بازارها در ایران و سایر کشورهای اسلامی، نشاندهنده تأثیر عمیق آموزههای دینی بر طراحی و ایجاد بنگاههای صنفی مختلف در سراها، بازارچهها و بازارهاست که موجب شده تا این بنگاهها با فاصلههای مشخص و نزدیک به مساجد، حسینیهها و تکیهها ایجاد شده و فعالیت داشته باشند، بهگونهای که بازار همواره ارتباط هماهنگ و منسجمی با مسجد و روحانیون داشته و این ارتباط منسجم از یک سو موجب تأثیر بسیار زیاد آداب و اصول اسلامی بر فضای کسب و کار (با شکلگیری نرمافزار فعالیت بازارها همچون قوانین، مقررات و دستورالعملهای رعایت عدالت، انصاف و در مجموع استیفای حقوق مصرفکننده) شده و از سوی دیگر سختافزار بازارها و بنگاههای صنفی که مرتبط با طراحی و ایجاد فضاهای تجاری، عمومی و صنفی در مناطق مختلف بوده را ایجاد کرده است
ادامه مطلب
ازجمله تفاوتهای اساسی نظام توزیع کالا در ایران با سایر کشورها مربوط به تنوع زیاد عرضه کالاهای مختلف است که براساس کیفیت و مارک تجاری تولیدکننده در قیمتها رقابتی در اکثر فروشگاههای بزرگ، متوسط و حتی کوچک عرضه میشود. همچنین در سایر کشورها با توجه به درجه توسعه کشور از فروشگاههای زنجیرهای وتجارت الکترونیکی و سایر روشهای استاندارد که ازابزار و روشهای نوین توزیع مدرن و مطلوب کالاها و خدمات استفاده زیادی میگردد.
ادامه مطلب
یکی از ویژگیهای متمایز کننده فعالیت اصناف از سایر کسبوکارها به خصوص در گذشته، ارتباط گسترده این بخش با آموزههای دین است که تقریبا در تمام ابعاد از شکلگیری تا فعالیتجاری اصناف با توجه به آداب و اصول اسلامی تجارت است. بررسی روند ایجاد و گسترش بازارها در ایران و سایر کشورهای اسلامی، نشان دهنده تاثیر عمیق آموزهای دینی بر طراحی و ایجاد بنگاههای صنفی مختلف در کنار هم، سراها، بازارچهها و بازارها که در کنار آنها به فاصلههای مشخص و نزدیک مساجد، حسینیهها و تکیهها ایجاد و فعالیت داشتهاند. بهگونهای که بازارها همواره ارتباط هماهنگ و منسجم با مسجد و روحانیون داشته، این ارتباط منسجم موجب تاثیر بسیار زیاد آداب و اصول اسلامی کسب و کار در شکلگیری فعالیت بازارها همچون قوانین، مقررات و دستورالعملهای رعایت عدالت، انصاف و در کل حقوق مصرفکننده شده است. درهرحال به این نکته باید توجه داشت که بازارها، که دربرگیرنده تعداد زیادی بنگاه صنفی توزیعی، خدماتی، خدمات فنیو تولیدی، همچنین مکانهايی که پیش نیاز فعالیت اصناف برای نگهداری و ذخیره سازی، فرآوری و بستهبندی کالاها عموما در کاروانسراها و در کنار آنها فضاهاي شهري دیگر همچون مسجد، مقرر حکومتی، فضای ورزشی(زورخانه) و... طراحی و ایجاد شدهاند. در نتیجه میبایست قوانین و مقررات و دستورالعملهای قوی برای طراحی همه بخشهای یک بازار براساس حداقل پیش نیازهای فعالیت اصناف مختلف در جهت رعایت حداقل استانداردهاي بهداشتی از یک سو و همچنین رعایت حداقل حقوق مصرفکنندگان ازسوی دیگر استفاده شده باشد. بدین ترتیب میتوان اذعان داشت که قوانین و مقرراتی که تحت عنوان آداب تجارت از طریق روحانیون در ارتباط روزانه در اختیار اصناف قرار میگرفت، مهمترین منبع راهنمایی اصناف و دیگر افراد راه و روش کسب و کار، تولید و توزیع کالا و خدمات بوده که موجب شکلگیری بازارهای بزرگ و پویا بوده است. حتی با گذشت قرنها از فعالیت همچنان قلب تپنده اقتصاد شهرهای کشورهای اسلامی به خصوص ایران است. شایان ذکر است کارکرد بازارها در گذشته تنها به حوزه اقتصادی و کسب درآمد مربوط نمیگردید بلکه باتوجه به موقعيت و جايگاه شهري، بازارها و فضاها و مراكز واقع در کنار و امتداد آن از یک سو و اهميت نقش و منزلت اجتماعي اصناف و بازاريان در زندگي شهري از سوی دیگر، موجب شده كه بازار فضايي براي بسياري از فعاليتهاي فرهنگی و اجتماعي از جمله کمک به اقشار کم درآمد، جمعآوری کمک به حوادث دیدگان از حوادث قهری، برگزاري جشنهاي ملي و مذهبي و... باشد. البته باید توجه داشت که برخی از کارکردهای فرهنگی و اجتماعی بازارها اگر چه نسبت به گذشته کم شده اما در سالیان اخیر کارکرد جدید گردشگری در بازارهای قدیمی ایجاد شده که در صورت برنامهریزی و سیاستگذاری میتواند منشا رشد و توسعه مجدد این میراث بزرگ ایرانیان گردد.
بدین ترتیب میتوان اذعان داشت که یکی از دلایل پیشرفت ایرانیان در گذشته و ماندگاری بازارها، استفاده از آموزههای دینی، در تدوین قوانین و مقررات ایجاد و فعالیت اصناف بوده است. شایان ذکر است آنچه امروزه در کشورهای توسعه یافته تحت عنوان قوانین و مقررات رعایت حقوق مصرف کننده، موجب شکلگیری فضای رقابتی سالم و به تبع آن رشد و توسعه اقتصادی این کشورها شده، عمدتا در «قرآنکریم» و «سخنانپیشوایاندینی» تحت عنوان «آداب تجارت»، ملاک فعالیت اصناف و بازاریان در گذشته بوده و تا زمانی که قوانین و مقررات مطابق با «آداب تجارت در اسلام» بر بازارهای اسلامی استوار بود، بازار محلی برای تولید و عرضه کالاها و خدمات مطلوب و مناسب بود که در آن کمترین اجحاف به مصرف کنندگان تحمیل میشد. در این بین مردم اصناف را تحت عنوان «کاسب حبیب الله» میشناختند. براین اساس زمانی که ارتباط اصناف و آداب و اصول تجارت و فعالیت اسلامی در اصناف کاهش یافت، مشکلات و نارساییهايی در کیفیت و کمیت تولید و عرضه کالاها و خدمات اصناف شکل گرفت. در نهایت موجب وارد آمدن اجحافهای مختلف به مصرفکنندگان گردید. در نتیجه یکی از پیشنهادهايی که در جهت اصلاح فعالیت اصناف از جنبههای مختلف میباید مد نظر قرار گیرد، توجه بیشتر به آداب و اصول اسلامی در فعالیتهای کسبوکار است. البته موضوعات مرتبط با «آداب تجارت» در فعالیت اصناف نیز همچون سایر موضوعات دیگر، نیاز به بروزرسانی و تغییراتی همگام با پیشرفت علوم مختلف دارد، که لازم است بزرگان و محققین آشنا به علوم اسلامی، بازرگانی و اصناف، در این زمینه اقدام نمایند. در هر حال امروزه بیشتر از هر زمانی توجه به اصول و آداب اسلامی فعالیت اصناف برای اصلاح فعالیت بخشهای مختلف ضرورت یافته است.ادامه مطلب
اگرچه نظام تهیه، تدارک و عرضه آرد و نان کشور در جهت تولید انواع نانهای مرغوب و عرضه آنها به قیمت مناسب به عموم مردم، نیاز به اصلاح ساختاری برای استفاده از ابزار و روشهای نوین در بلند مدت دارد اما در حال حاضر باتوجه به آزادسازی قیمت آرد در طرح اصلاح نظام یارانهها و افزایش قیمت نانهای یارانهای، میتوان با انجام پیشنهادهای، موجب افزایش فضای رقابتی برای افزایش کیفیت تولید نان اقدام نمود. قابل ذکر است در سالهای دهه 1370 اتخاذ سیاستهای مناسب برای افزایش فضای رقابتی در صنعت تولید ماکارونی، موجب افزایش کیفیت محصولات تولید شده در این محصول همراه با رقابت گسترده برای جلب مشتریان داخلی و خارجی با عرضه محصولات با کیفیت به قیمت مناسب گردید. براین اساس برای افزایش کیفیت نان در حال حاضر میباید طوری سیاستگذاری شود که موجب افزایش فضای رقابتی در تولید و عرضه انواع نان در نانوایی ها گردد. البته در این گزارش بصورت مختصر و اجمالی تنها به کلیات موضوع و به آخرین حلقه زنجیره تولید نان و برای کوتاه مدت پیشنهاد میگردد.
1- برای افزایش رقابت باید امکان حضور بنگاههای جدید که از روشهای مطلوب و مناسب برای تولید محصولات بهتر استفاده مینمایند، میسر باشد. در نتیجه باید حداقل استانداردها مختلف ساختمان، ماشین آلات، فضای توقف خودرو مشتریان، امکانات بهداشتی، نیروی انسانی و... فراتر از بنگاههای فعلی به خصوص در ارتباط با رعایت بهداشت و اصول سلامت در تولید، نگهداری و عرضه نان و استفاده از نیروی انسانی متخصص و تحصیل کرده در زمینه نان مشخص و اعلام شود تا اولا در سمت عرضه تولید محصولات مرغوب بیشتر شود، ثانیا نانوایان فعلی بدانند که در صورت عدم توجه به نظر مصرف کنندگان در زمینه های مختلف تولید و عرضه نان، تولیداتشان مشتری نخواهد داشت. ضمن آنکه بنگاههای فعلی نیزباید ظرف زمان مشخص و محدودی حداقل استانداردها در ایجاد و فعالیت تولید و عرضه استاندارد نان را کسب دارند.
ادامه مطلب
براساس قانون نظام صنفی مصوب سال 1382، ساختار سازمان و تشکل صنفی کشور متشکل از واحدهای صنفی، اتحادیهها، مجامع امور صنفی، شورای اصناف کشور، کمیسیون نظارت و هیأت عالی نظارت است. ضمن آنکه با وجود گذشت چندین سال از تغییر ساختار تشکلهای صنفی، که مهمترین آن ایجاد و فعالیت شورای اصناف کشور است، نه تنها تغییر محسوسی در وضعیت شاخصهای فعالیت اصناف بهخصوص در زمینه بهبود رعایت حقوق مصرفکنندگان در فعالیتهای اصناف، انجام نشده بلکه حتی میتوان گفت که وضعیت بدتر نیز شده است.
البته گروهی از ابتدا با تغییر ساختار تشکلهای صنفی که همان تقویت مجامع امور صنفی و شورای اصناف کشور در مقابل تضعیف اتحادیه صنفی بود، موافق نبودند چرا که در طول قرنها فعالیت تشکلهای صنفی، همواره اتحادیهها بهعنوان نهاد اصلی برای انجام امور مربوطه، یعنی حمایت از اعضای زیرمجموعه و ارائه مشاوره و کمک به دولت شناخته شده بودند. براین اساس مزیت اساسی و مهم تشکلهای صنفی در شناخت کامل آنها از تمام عوامل مرتبط با طرف عرضه و تقاضای بازار فعالیت صنفی مربوطه بوده و در نتیجه این تشکل قادر بوده تا هم به خوبی از اعضای زیرمجموعه حمایت کند و هم به دولت در زمینه تنظیم بازار و سایر فعالیتهای مربوطه، مشاوره و کمک رساند؛ بدین ترتیب با تغییر ساختار فعالیت سازمانهای صنفی، بدون توجه به مزیت اصلی این تشکلها، نه تنها موفقیتی در انجام وظایف محوله دولت به این گروه صورت نگرفت، بلکه حمایت از تکتک اعضای زیرمجموعه بهعنوان یکی دیگر از فعالیتهای تشکلهای صنفی نیز کمرنگ شده است.
به هر حال اگر قرار بود فعالیتی برای اصلاح ساختار تشکلهای صنفی صورت گیرد که موفق باشد، باید پیش از هر چیزی این تغییر براساس مزیتهای آنها شکل میگرفت. در این ارتباط میتوان به فعالیت نظارت و بازرسی اصناف اشاره کرد که در سالهای اخیر با وجود واگذاری آن از طرف دولت به تشکلهای صنفی و ایجاد معاونت بازرسی و نظارت زیر مجموعه شورای اصناف کشور، با توجه به نبود مشارکت فعال اتحادیه در آن، موفقیتی نداشته و مجددا دولت مجبور به احیای این نهاد در سازمان حمایت شده است.
در سالیان قبل و بعد از انقلاب اسلامی، همواره بار اصلی فعالیتهای مرتبط با کمک و مشاوره تخصصی به دولت از سوی تشکلهای صنفی، بر دوش اتحادیهها بود و ایجاد ساختار فعلی با تقویت شورای اصناف و تضعیف اتحادیهها قدمت چندانی ندارد.
ادامه مطلب
ادامه مطلب
ادامه مطلب
ادامه مطلب
این گزارش نتایج مطالعه ای است در ارتباط با ارائه نقشه راه برای رشد و توسعه فروشگاههای زنجیرهای در ایران که در موسسه مطالعات و پزوهشهای بازرگانی در حال انجام است. لازم بذکر است بخش مربوط به ارائه پیشنهادات برای گسترش جایگاه این گونه فروشگاههای در نظام توزیع کالا را اینجانب تهیه نموده ام. براین اساس قسمت آخر مطالعه را که اختصاص به جمع بندی و ارائه توصیه های سیاستی داشته را بصورت مختصر و اجمالی در این گزارش تقدیم مینمایم.
فروشگاههاي زنجيرهاي با تخصیص فضاي مناسب فروش و استفاده از امكانات بهداشتي و استاندارد نگهداري و توزيع كالا به خصوص در زمينه كالاهاي فساد پذير و ايجاد محلي شاد براي مصرفكنندگان، داشتن اطلاعات بر روي اجناس و همچنين توجه به كاركردهاي حمايت از توليد اين فروشگاهها و برخي ديگر از مزايا، نسبت به وضعيت عرضه كالا در واحدهاي صنفي كوچك به خصوص در زمينههاي سلامت و بهداشت كالاها، ارائه فاكتور، امكان انتخاب كالاها براي مشتريان، بسيار بهتر از نظام توزيع سنتي ميباشد. همچنين با توجه به مشكلات فراوان نظام توزيع كالا در ايران به خصوص در ارتباط با عدم حمايت از توليدكنندگان ومصرفكنندگان ميبايد در جهت اصلاح نظام توزيع فعلي، اقدامات اساسي صورت پذيرد. براین اساس چارهاي جز توجه به تأسيس فروشگاههاي زنجيرهاي مطابق با استانداردهاي جهاني در جهت بهبود نظام تولید و توزیع کالا و حمایت از مصرف کنندگان نمی باشد.
حال با توجه به موارد پيش گفته و درك لزوم اصلاح نظام توزيع كالا در جهت افزايش رفاه جامعه (توليدكنندگان و مصرفكنندگان) به اين سؤال بر ميخوريم كه چه راهكارهايي بايد به كار گرفته شود تا اين موضوع تحقق يابد؟
در اين ارتباط مهمترين وظيفه بر عهده دولت ميباشد چرا كه دولتها با توجه به ابزارهاي اقتصادي، سياسي، فرهنگي و اجتماعي ميتوانند بر بخشهاي اقتصادي كشور تاثيرگذار باشند. آنها با سياستگذاري، برنامهريزي و اجراي آن ميتوانند موجب گسترش بخشي از اقتصاد يا مانع از رشد بخش ديگر شوند. در هر حال وضعيت فعلي بخشهاي مختلف كشور ناشي از سياستگذاري و عملكرد دولت در گذشته ميباشد.
برخي ديگر از پيشنهادها و توصيههاي سياستي براي رشد و توسعه فروشگاه های زنجیرهای و اصلاح نظام توزيع كالا به شرح موارد ذيل است.
1- آگاهسازي مردم از مزاياي خرید کالا فروشگاههاي زنجيرهاي و معايب نظام توزيع سنتي همچنين آگاه نمودن آنان از حق و حقوق قانونی و چگونگی شکایت از فروشگاههای متخلف از طریق رسانههاي گروهي.
2- هماهنگي وزارت بازرگانی و شهرداری ها براي ايجاد و توسعه فروشگاههای زنجیرهای در شهرها با توجه به نظام تجاري، اداري و مسكوني شهرها توسط شهرداريها، در اين زمينه فروشگاههای مربوطه ميبايد با توجه به حداقل پيشنيازهاي سخت افزاري و نرمافزاري براي فعاليت توزيع كالاها با توجه به استانداردهاي بهخصوص در زمينه ايجاد پاركينگ و سرويسهاي بهداشتي و توجه به استاندارد توزيع بهداشتي انجام پذيرد و شهرداری زمین با قیمت حمایت شده همراه با ارائه تخفیف در صدور مجوزها ارائه نمایند.
3- همانگونه كه اشاره شد بخش زيادي از ناكارآمد نظام توزيع كالا در ايران مربوط به واگذاري بخش زيادي از كار دولت به سازمانهاي صنفي است. با توجه به اين موضوع بايد در زمينه ساختار و وظايف سازمانهاي صنفي در جهت فعاليت آنان نظير ساير اينگونه سازمانها در كشورهاي ديگر به خصوص در زمينه ارائه مشاوره كارشناسي به دولتمردان و حمايت از حق و حقوق صنفي خودشان تمركز يابد و این گونه وظايف فعلا توسط متولی دولتی این فعالیت ها یعنی سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولید کنندگان و سازمان های بازرگانی در استانها واگذار گردد.
4- در جهت جلوگيري از فرار مالياتي و عدم عرضه كالاهاي قاچاق در خردهفروشيها و واحدهاي صنفي، اولا كليه واحدها ملزم به دريافت پروانه كسب گردند. ثانيا واحدهاي داراي پروانه كسب ملزم به داشتن دفاتر رسمي گردند. در اين ارتباط لازم است قانون نظام صنفي مصوب سال 1382 نيز بازنگري شود، چرا كه براساس اين قانون براي تمديد جواز كسب، تسويه مالياتي حذف و تنها ارايه مدركي جهت اقدام به پرداخت ماليات، كافي در نظر گرفته شده است. شايان ذكر است با الزامي شدن داشتن دفاتر ثبت خريد و فروش و مهمتر از آن ارائه فاكتور بخشي از ناكارآمدي نظام توزيع در زمينه عرضه كالاي قاچاق در خردهفروشي از طريق الزام به ارائه اطلاعات منبع تهيه كالا قابل كنترل و با وجود اين دفاتر واحدها بر اساس عملكرد ماليشان اقدام به پرداخت ماليات و جلوگيري از فرار مالياتي آنها ميگردد.
5- در جهت گسترش فروشگاههای زنجیره ای بزرگ و مدرن و جلوگيري از گسترش واحدهاي كوچك سنتي، اولا تخفيفات مالياتي براي فروشگاههای زنجیره ای در رتبه های مختلف که با افزایش متراژ و تعداد شعب تخفیف بیشتری داده شود. در مقابل براي دریافت مالیات واقعی واحدهاي سنتي سختگيري بيشتري صورت پذيرد و در صورت عدم پرداخت مالیات از فعالیت آنها جلوگیری شود.
6- شهرداريها در جهت تأمين مالي، به جاي دريافت عوارض از محل فروش تراكم افزايش تعداد واحدهاي صنفي كوچك، اقدام به افزايش عوارض جاري دريافتي از اينگونه واحدها نمايند. بدينترتيب كه از آنها با توجه به محل قرارگيري و ايجاد مزاحمتهاي ترافيكي، آلودگي محيط زيستي و ... اقدام به دريافت عوارض شهري نمايند. در اين زمينه حتما بايد ازايجاد واحدهاي صنفي كه بهنوعي مزاحم مردم ميباشند جلوگيري شود همچنين واحدهاي صنفي كه در گذشته ايجاد شدهآند و با استانداردهای فعلی ایجاد این گونه واحدها همخوانی ندارند، میبايد با توجه به ميزان مزاحمت (به خصوص در زمينه حمل ونقل ترافيك و پاركينگ) اقدام به پرداخت عوارضی در این زمینه ها نمايد ضمن آنكه زمان مشخص و محدود براي نقل مكان به محل مناسب براساس استانداردهای جدید به آنان داده شود.
7- شهرداريها براي ايجاد فروشگاههای زنجیرهای اقدام به ارايه تسهيلات شهري آن هم با توجه به قرارگيري اينگونه واحدها در محل مناسب نمايند. در اين ارتباط بايد داشتن پاركينگ و رعايت استانداردهاي ايمني و سلامت توزيع كالا اجباري شود، همچنين تا حد امكان واحدهاي بزرگ در پرداخت عوارض شهري ايجاد و يا گسترش فعاليت از تخفيف برخوردار گردند.
8- با توجه به اينكه مسؤوليت گسترش و نگهداري شهرها برعهده شهرداريهاست، پيشنهاد ميگردد مسؤوليت شهرداريها در ارتباط با سياستگذاري در زمينه ايجاد و فعاليت واحدهاي صنفي توزيعي بهخصوص در زمينه ارتباط با سازمانهاي صنفي بازنگري و گسترش يابد.
9- اقدامات لازم از سوي متوليان بخش بازرگاني در جهت بازنگری در مجازات ها برای جرایم مرتبط با عرضه کالاها در جهت افزایش بازدارندگی انجام تخلفات صورت پذيرد.
10- در دستورالعمل و مقررات ايجاد واحدهاي صنفي، رعايت كليه موارد مرتبط با حقوق مصرفكنندگان از نظر مساحت، چيدمان كالا، درج قيمت و ...اجباري و با توجه به این امر حداقل استانداردهای مختلف بازنگری شود.
11- مساعدت لازم برای ایجاد شعبه یا فروشگاه زنجیره ای توسط فروشگاههای بزرگ زنجیرهای در سایر کشورها جهان انجام گیرد.
12- پیگیری لازم برای ابلاغ قانون حمایت از مصرف کنندگان و فعالیت بنگاههای خرده فروشی براساس آن انجام پذیرد.
13- تسهیلات بانکی با نرخ سود حمایت شده از طرف نظام بانکی در اختیار وزارت بازرگانی برای حمایت از ایجاد و گسترش فروشگاه زنجیرهای انجام پذیرد.
14- ایجاد و فعالیت فروشگاه زنجیرهای نیز مشمول قوانین دولت در زمینه بنگاههای زودبازده و حمایت دولت از پرداخت بخشی از هزینه های بیمه کارگری کارکنان فروشگاههای زنجیرهای انجام پذیرد.
15- اتحادیه و تشکل صنفی فروشگاه های زنجیرهای به صورت کشوری شکل گیرد.
ادامه مطلب
این گزارش را در ابتدای سال تهیه نموده بودم که در ۵ آبان ۱۳۸۹ در صفحه ۱۱ روزنامه وزین همشهری تحت عنوان فوق چاپ شده است.
تنظیم بازار کالاها و خدمات در جهت رشد و توسعه تولید انواع کالاها و خدمات در داخل هر کشوری و به تبع آن افزایش ایجاد درآمد و اشتغال نیروی کار از جمله وظایف ذاتی دولتها محسوب میشود.
بر این اساس در همه کشورها دولتها برای رشد و توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه اقدام به برنامهریزی و سیاستگذاری به منظور افزایش سرمایهگذاری در تولید انواع کالاها و خدمات مورد نیاز جامعه و حتی کالاها و خدمات مورد نیاز سایر کشورها در وهله نخست برای افزایش درآمد ملی و در مراحل بعدی برای توزیع عادلانه ثروت و درآمد کشور بین همه مردم جامعه میکنند. با توجه به محدودیتهای مختلف نظیر مواد اولیه، کمبود تقاضای داخلی برای کالاها و خدمات تولید شده در کشور و همچنین عرضه کمتر از نیاز داخلی برخی کالاها و خدمات با توجه به نیاز جامعه، لازم است که این کمبودها از طریق تجارت با سایر کشورها مرتفع شود اما طی سالهای اخیر رکود اقتصاد جهانی، موجب شده تا برخی کشورهای توسعه یافته حضور خود در بازارهای هدف را حتی با تمسک به روشهای متقلبانه مانند دامپینگ دنبال کنند.
ادامه مطلب
این گزارش از مقاله ای که در دومین همایش توسعه فضای رقابتی در تابستان ۱۳۸۹ در موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی چاپ شده استخراج شده است. در این گزارش بصورت مختصر و اجمالی عمده ترین علل شکل گیری فضای غیر رقابتی در کسب وکار اصناف ایران به خصوص بنگاههای عرضه کالاها و خدمات در چارچوب تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است.
با توجه به مطالعات و پژوهشهای انجام گرفته، نظام توزيع كالاو خدمات در ايران به شكلي است كه نه تنها توزيع كالاها و خدمات با كمترين هزينه و زمان صورت نميگيرد، بلكه در این فرآیند، بسیاری از استانداردهاي مربوطه در نگهداري، ذخیره سازی، حملونقل و توزيع كالاها و خدمات رعايت نميگردد. براین اساس می توان اذعان داشت که فضای رقابتی در ساختار و عملکرد فعالان نظام توزيع كالا و خدمات در ایران شکل نگرفته است. در نتیجه با وجود فعاليت گسترده دولت براي رشد و توسعه بخشهاي توليدي ، با توجه به عدم شکل گیری فضای رقابتی در توزيع كالاها، اهداف متعالی مد نظر در رشد و توسعه اقتصادی دور از دسترس بنظر میرسد. لازم بذکر است ساختار و عملکرد نظام توزيع كالاو خدمات در ايران، با توجه به عدم شکلگیری فضای رقابتی، منجر به افزايش هزينه و زمان کلیه فعالیتها در فرآیند توزیع کالاها، از جمله حملونقل، نگهداري و ذخیرهسازی، فرآوری و توزيع كالاها شده است. همچنین در این فرآیندها به حداقل استانداردهای حقوق مصرف کنندگان نیز توجهی نمیگردد و در نهايت عرضه كالاها به مصرف کنندگان با کمترین کیفیت(هم توليد داخل و هم وارداتي) و بالاترین قیمت انجام میگیرند، و در كل رفاه مصرفكنندگان کاهش مییابد.
ادامه مطلب
در ایران از گذشته تاکنون عمده فعالیت کنترل، نظارت و بازرسی بنگاههای عمده فروشی و خرده فروشی را تحت عنوان کنترل قیمت کالاها و خدمات می شناسند. این امر اگر چه جزئ یکی از وظایف نهادهای تشکیل شده برای این منظور بوده اما وظایف این نهادهای بسیار وسیعتر از کنترل صرف قیمت کالاها و خدمات بوده است. در کل با توجه به منافع برخی افراد حقیقی و حقوقی متخلف برای انجام کلیه فعالیتهای ایجاد، گسترش و فعالیت بنگاه صنفی بدون هیج گونه نظارت و کنترلی، همواره سعی در ارائه تبلیغات گسترده برای مضر جلوه دادن فعالیت های کنترل و نظارت دولت داشته اند. این امر تا بدانجا کشیده شده که حتی برخی اساتید و کارشناسان در مطالعات متعدد با حمله های شدید به فعالیتهای دولت در زمینه تدوین قوانین و مقررات و اصلاح ساختار کنترل، نظارت و بازرسی بازار تولید، تجارت و عرضه کالاها و خدمات، آن را تحت عنوان کنترل قیمت فیزیکی برای مبارزه با تورم اعلام نموده اند. در نتیجه با تبلیغات گسترده کلیه فعالیتهای مرتبط با کنترل، نظارت و بازرسی بازار عرضه کالاها و خدمات را مخالف اقتصاد بازار و آن را عاملی برای ناکارایی تخصیص منابع اعلام کرده اند. این موارد اگرچه بیشتر بصورت هدفمند و در جهت تخریب فعالیتها دولت برای کنترل و نظارت بازار توسط کسانی که انجام فعالیتهای مرتبط با بازرسی و نظارت منافع آنان در تداوم اجحاف به مردم را تهدید می کرده، انجام گرفته، اما اعتراض برخی افراد به خصوص کارشناسان و اساتید به دلیل انجام تشدید بازرسی و نظارت در زمانهای افزایش شدید قیمت کالاها و خدمات (رشد نرخ تورم) مورد انتقاد قرار گرفته است. چرا که در سالیان طولانی مبارزه دولت برای کنترل، نظارت و بازرسی بازار کالا و خدمات کمتر به سایر موارد تخلف همچون عدم رعایت بسیاری از استانداردها در ایجاد بنگاههای صنفی و فعالیت در آنها با توجه به عدم رعایت حقوق مصرف کنندگان انجام گرفته است.
ادامه مطلب
در ماههای اخیر سلسله گزارشهای در زمینه فروشگاههای زنجیره ای تهیه کرده ام که مطلب ذیل از جمله آن گزارشها می باشد که در شنبه مورخ ۳۰ مرداد ۸۹ در صفحه ۱۱ روزنامه وزین همشهری تحت عنوان" الزامات توسعه فروشگاههای زنجیره ای " چاپ شده است. در هر حال هر روز که اقدامی برای سوق یابی نظام توزیع کالا و خدمات به سمت فروشگاههای زنجیره ای انجام نگیردُ مشکلات بیشتری برای مردم و بخشهای تولیدی اقتصاد کشور بوجود خواهد آمد. بر این اساس ایجاد و گسترش فروشگاههای زنجیره ای ضرورتی انکارناپذیر است.
امروزه به اعتقاد اکثر کارشناسان و خبرگان نظام توزیع کالاها، عرضه کالا توسط فروشگاه های زنجیره ای مناسبترین و بهترین روش برای حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان کشورها می باشد. چرا که در طراحی، ایجاد و فعالیت این فروشگاه ها بسیاری از استانداردهای مرتبط با حقوق مصرف کننده و استانداردهای نگهداری و عرضه سالم و بهداشتی کالاها، رعایت می گردند. همچنین در حال حاضر نظام توزیع کالا در ایران از جمله معدود کشورهای است که بخش اعظم توزیع کالا به صورت سنتی توسط بنگاه های صنفی کوچک که بسیاری از استانداردهای الزامی رادر این زمینه ها انجام نمیدهند، صورت می پذیرد. بر این اساس تغییرو اصلاح نظام توزیع کالا و خدمات از جمله موضوعات مد نظر دولت در طرح تحول اقتصادی کشور بوده ، که با توجه به آن وزارت بازرگانی متولی اصلاح آن شده است. در این ارتباط در یکی دو سال اخیر معاونت توسعه بازرگانی داخلی در جهت اصلاح نظام توزیع طرح های را به اجرا درآورده که از آن جمله می توان به طرح گسترش فروشگاه های زنجیره ای خرده فروشی اشاره داشت. برای این منظور نیز تسهیلاتی برای ایجاد و گسترش این گونه فروشگاههای همراه با کمک ها و حمایتهای دولت مد نظر قرار گرفت.
ادامه مطلب
اصناف و واحدهاي صنفي در ایران در چهار زیر بخش توليدي، توزيعي، خدماتي وخدمات فني فعالیت دارند و نقش موثر و اساسي در پيشرفت، رشد و توسعه اقتصاد كشور دارند. در اين ميان نیمی از اصناف به عنوان واحدهاي صنفي توزيعي ، حلقه واسط بين توليدكنندگان (واردكنندگان) و مصرفكنندگان کالاها فعالیت دارند. این گروه از اصناف از یک طرف كالاها را از توليدكنندگان (داخلی یا خارجی ) به مصرف کنندگان انتقال می دهند و از طرف دیگر منابع نقدينگي و اطلاعات بازار را از مصرفكنندگان به توليدكنندگان انتقال داده و موجب تکمیل چرخه اقتصاد كشور می گردند . همچنین بخشی دیگر از اصناف در زمینه تولید انواع کالاها و خدمات در مناطق مختلف کشور فعالیت دارند. تفاوت عمده اصناف تولیدی با بنگاهها و شرکت های صنعتی، مربوط به فعالیت اصناف در داخل شهرها ، توزیع بیشتر محصولات تولیدی آنها توسط خودشان ، استفاده از شیوه و روش سنتی و دستی و عدم استفاده از خط تولید و در نهایت فعالیت در مقیاس کوچک و متوسط است . شایان ذکر است اصناف ارائه دهندگان فعالیتهای خدماتی و خدمات فنی در کشور می باشند که بدون فعالیت آنها بسیاری از بخش های تولیدی و سایر فعالیتهای اصناف و مردم، امکان پذیر نمی باشد. در هر حال وضعیت اصناف و واحدهاي صنفي در كشور از جنبه های مختلف، تحت تاثیر عوامل مختلف اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی است و هر گونه تغییرو تحول در برنامه ریزی و سیاستگذاری دولت بصورت مستقیم و غیر مستقیم بر ساختار و عملکرد اصناف کشور تاثیر می گذارد.
ادامه مطلب
در ايران فرآوردههاي حيواني و به طور عمده گوشت قرمز و لبنيات، به دليل مشكلات متعدد نقش كمتري در تامين كالري مورد نياز بدن داشتهاند. به طوري كه مصرف آن بويژه در مناطق روستايي و در گروههاي كمدرآمد در سطح حداقل و نامطلوب بوده است. بر اساس اعلام انستيتو تغذيه، سهم گوشت قرمز در الگوي غذائي متعادل براي هر يک از افراد جامعه به طور متوسط روزانه 30 گرم و ساليانه 11 کيلوگرم پيشنهاد شده است. سهم گوشت در تأمين پروتئين خانوارهاي روستايي بين 7 تا 23 درصد متغيراست و دهک هاي درآمدي بالاتر سهم بيشتري را به خود اختصاص داده اند. خانوارهاي شهري 24 درصد پروتئين خود را از گوشت تأمين کرده اند. دامنه تغييرات سهم گوشت در گروه هاي درآمدي كشور،بين 9 (دهک اول) تا 39 درصد (دهک دهم) است.
علاوه بر ارزش بالاي غذايي گوشت در ايران و جهان، صنايع مرتبط با توليد، نگهداري، بستهبندي، فرآوري و توزيع گوشت قرمز نقش مهمي در ايجاد ارزش افزوده، اشتغال و تجارت كشورهاي درگير با آن و دركل در تمام دنيا ايفا مينمايند. اما متاسفانه سهم ايران در توليد و تجارت اين كالاي اساسي در مقياس جهاني اندك و ناچيز است. بهطوركلي مهمترين مشكلاتي كه بازار گوشت قرمز در ایران با آن روبه رو است، عبارتند از افزایش شدید قیمت انواع گوشت قرمز گوسفند و گوساله از یک سو و به تبع آن کاهش قدرت خرید اقشار کم درآمدو عدم رعایت برخی استانداردهای معمول در بنگاههای خرده فروشی در جهت رعایت حقوق مصرف کنندگان در خرید گوشت قرمز به خصوص افراد کم درآمد از سوی دیگر است. لازم بذکر است در حال حاضر اصناف توزیع کننده گوشت قرمز در ایران بصورت سنتی و با توجه به ارتباط مشتریان و مقدار خرید گوشت، اقدام به عرضه محصولات گوشتی می نمایند. بر این اساس بطور معمول قسمت های مرغوب لاشه های گوشت قرمز گوساله و گوسفند به افراد متقاضی خرید زیاد عرضه می شود و در مقابل قسمت های کم کیفیت و حتی غیر استاندارد و غیر بهداشتی به متقاضیان با خرید مقدار کم عرضه می شود.
ادامه مطلب
گزارش ذیل را اگر چه در سال قبل تهیه کرده ام اما آن در دوشنبه ۴ مرداد ۱۳۸۹ در صفحه ۱۱ روزنامه همشهری تحت عنوان خلا حمایت از حقوق مصرف کنندگان چاپ شده است. در هر حال یکی از موضوعات بسیار مهم در اصلاح نظام اقتصادی کشور و سوق دهی آن به سمت رشد و توسعه همه جانبه مربوط به عدم وجود قوانین و مقررات کارآ و نهاده های مربوطه در زمینه حمایت از حقوق مصرف کنندگان می باشد. در این ارتباط شایان ذکر است در کشورهای توسعه یافته متولی حمایت از مصرف کنندگان در سطح وزیر و معاون رئیس جمهور با قوانین بسیار قوی برای جلوگیری از هر گونه اجحاف به مصرف کنندگان فعالیت دارند. در حالی که در کشور ما در این زمینه بسیار ضعیف عمل می نمایم و حتی قرار است سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولید کنندگان که با توجه به برخی مشکلات با وضعیت ایده آل بسیار فاصله دارد نیز منحل و در معاونت توسعه بازرگانی داخلی وزارت بازرگانی ادغام گردد. بدین ترتیب هر روز اجحاف های بیشتری به مصرف کنندگان صورت می پذیرد و درمقابل وظایف دولت در زمینه کنترل- نظارت و بازرسی بازار برای جلوگیری از تخلف ها به مصرف کنندگان به سازمان های صنفی واگذار می گردد؟؟؟ این تضاد منافع عامل مهمی در تداوم اجحاف به حقوق مصرف کنندگان خواهد بود.
در عصر حاضر به دليل تنوع نيازها و تخصصي شدن مشاغل، افراد يك خانواده براي تامين حداقل مايحتاج مصرفي خود نيازمند استفاده از كالاها و خدمات عرضه شده توسط ديگران ميباشند. از اين رو نياز به كالاهاي مصرفي و خدمات يك نياز ضروري و اجتناب ناپذير است كه هرگونه اختلال در توليد و توزيع آنها ميتواند جامعه و مديريت آن را به چالش بكشاند و علاوه بر زيانهاي مادي، صدمات و زيانهاي معنوي را نيز متوجه مصرفكننده نمايد. هم چنين با توجه به تنوع محصولات و نظريه جهاني شدن اقتصاد، خطر ناشي از مصرف كالاهاي نامرغوب و ناآشنا از مرزهاي ملي نيز ميگذرد و در اين ميان مصرفكننده معمولاً نه از كيفيت كالا آگاه است و نه بر موارد زيانآور آن وقوف كامل دارد و ضمن اين كه ممكن است از قيمت واقعي كالا نيز مطلع نباشد. بيگمان عدالت اجتماعي و حفظ حقوق اوليه مصرفكنندگان ايجاب مي كند براي جلوگيري از رخداد چنين حوادث و معضلاتي تدابيري انديشيده شود. مهمترين گام، وضع قوانين مناسب است كه اولاً نظام توليد، توزيع و مصرف را سامان بخشد و از وقوع صدمات و خسارات معنوي به دليل عدم رعايت حقوق مصرفكننده جلوگيري كند ثانياً در صورت بروز خسارت، مرجعي وجود داشته باشد كه از طريق آن و با آسانترين و سريع ترين روش بتوان براي جبران خسارت وارده به مصرفكننده و مجازات موثر متخلف اقدام نمايد.
ادامه مطلب
گزارش مربوط به مالیات را برای سرمقاله یکی از نشریات تخصصی اصناف با توجه به اعتراضات اصناف و بازاریان به افزایش مالیات آنان و توافق نمایندگان اصناف با دولت در کاهش نرخ رشد مالیات سال ۱۳۸۸ در حد ۱۵ درصد سال قبل تهیه کرده ام. در این گزارش نقش مالیات در تامین مالی دولت از یک سو و تاثیر مالیات در باز توزیعی درآمد و ثروت افراد از سوی دیگر بررسی و تحلیل شده است.
یکی از مهمترین وظايف اقتصادي دولتها در هر کشوری، تنظيم بازار کالاها و خدمات در جهت رشد و توسعه توليد انواع کالاها و خدمات در داخل کشور و به تبع آن، افزایش خلق درآمد و اشتغال نیروی کار جامعه می باشد. بر این اساس در همه کشورها دولتها برای رشد و توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه اقدام به برنامه ریزی و سیاستگذاری برای افزایش سرمایه گذاری در تولید انواع کالاها و خدمات مورد نیاز جامعه و حتی کالاها و خدمات مورد نیاز سایر کشورها برای افزایش درآمد ملی در درجه اول و در مراحل بعدی برای توزیع عادلانه ثروت و درآمد کشور بین همه مردم جامعه می نمایند. بدین ترتیب دولتها با سیاستگذاری در قالب برنامه های بلند مدت ، میان مدت و کوتاه مدت اقدام به آماده نمودن بسترهای لازم برای تولید هر چه بیشتر کالاها و خدماتی که در تولید آنها مزیت نسبی دارند، می نمایند. در نتیجه این اقدامات، اشتغال برای افراد جامعه در جهت کسب درآمد براساس انجام کار بیشتر، تخصص بالاتر و بهره وری بیشتر انجام می پذیرد. البته تنها توجه به این معیارها در توزیع درآمد و ثروت نمی تواند کافی باشد. چرا که بعضی از افراد جامعه از توانایی لازم (فیزیکی و فکری) برای کار کردن برخوردار نمی باشند. همچنین بعضی از افراد به دلایلی غیر از کار، خلاقیت و تخصص، ثروت و درآمد بالایی به دست می آورند. در نتیجه دولت ها برای عادلانه تر کردن توزیع درآمد و ثروت از ابزار مالیات و درآمدهای انتقالی (انواع یارانه ها) استفاده می نمایند.
ادامه مطلب
این مطلب در گزارشی تحت عنوان " ضرورت اصلاح فضای کسب و کار اصناف" در مورخ چهارشنبه ۱۶ تیر ماه ۱۳۸۹ در صفحه ۱۱ روزنامه وزین همشهری به چاپ رسیده است. موضوع گزارش مربوط به استفاده از تجربیات ایرانیان در گذشته برای طراحی و ایجاد بازارهای بزرگ است. متاسفانه امروزه ما توان بسیاری از فعالیت های انجام گرفته توسط پیشینیامان را نداریم و بصورت کورکورانه تبدیل به تقلید کنندگان از سایر کشورها در احداث فضاهای اداریُ- تجاری و مسکونی شده ایم . در حالی که گذشتگان ما بزرگترین و بهترین فضاهای مسکونی و تجاری و اداری را طراحی و ساخته اند که در حال حاضر نیز بسیار زیبا و موجب افتخار همه ایرانی ها می باشند. در نتیجه استفاده از تجربیات گذشتگان در طراحی و ساخت بازارها می تواند کمک زیادی به اصلاح فضای کسب و کار اصناف در حال حاضر داشته باشد.
اما آنچه که امروز تحت عنوان اصناف شناخته میشوند، قدمت زیادی در تاریخ تمدن جهان و ایران داشته و دارد. چراکه در گذشته در شکل گیری هر شهری، یکی از ارکان اصلی آن کسبه ، اصناف و بازار بوده است. بطوریکه می توان اذعان داشت اصناف در قرون زیادی علاوه بر توزیع کالاها و خدمات ، تولیدکننده اصلی کالاها و محصولات صنعتی و فرآوری کننده محصولات کشاورزی را همراه با انجام همه فعالیتهای مرتبط با زنجیره تامین کالاها و خدمات را در فرآیند تولید تا ارائه کالاها به مصرف کننده نهایی را انجام می دادند. بدین ترتیب در گذشته، اصناف رکن اصلی اقتصاد کشور به خصوص شهرها بوده اند. بطوریکه در آن دوران در شهرها، بخشهاي مختلفي به منظور تسهيل فعاليتهاي حياتي شهرها در زمينههاي گوناگون نظير رساندن كالا، جريان پول، ارتباطات و اطلاعات تشكيل ميشد که تماما تحت حاکمیت اصناف انجام می گرفت. بر این اساس بخش عمده اصناف در هر شهری، در حوالي يكي از پر رفت و آمدترين دروازههاي شهر تشكيل ميشدند، گسترش اين شبكه به طرف داخل شهر از سوي دروازه در امتداد راه اصلي تا مركز شهر بوده است. همچنین تشكيل اجزاي بازار و توسعه آن به تخصص اصلي شهر و ميزان رشد اقتصادي و جمعيت آن وابسته بود. تقسيمبندي فضايي داخل بازار به نحوي بود كه اصناف تولیدکننده و عرضهكننده يك كالا و یا یک خذمت در كنار هم قرار ميگرفتند و هر يك رستهاي را به خود اختصاص ميدادند. لازم بذکر است در کنار بازارها و یا در داخل آن ساير فضاهاي شهري همچون مسجد، مقرر حکومتی ، فضای ورزشی(زور خانه) ، حمام و کاروانسراها ، بصورت هماهنگ و منسجم شکل می گرفت. در هر حال ساختار و عملکرد اصناف تا اوایل قرن حاضر بصورت منطقی و مطلوب برنامه ریزی، طراحی و اجرا می گردید. بطوریکه در حال حاضر نیز بسیاری از بازارهای قدیمی شهرهای ایران ، علاوه بر اینکه هنوز مرکز اصلی تجارت می باشند ، فضای مناسبی برای بازدید گردشگران خارجی و داخلی می باشند. همچنین کارکرد بازارها تنها مربوط به حوزه اقتصادی و کسب درآمد مربوط نمی گردید بلکه باتوجه به موقعيت و جايگاه شهري بازارها و فضاها و مراكز واقع در کنار و امتداد آن از یک سو و اهميت نقش و منزلت اجتماعي اصناف و بازاريان در زندگي شهري از سوی دیگر، موجب شده كه بازار فضايي براي بسياري از فعاليتهاي فرهنگی و اجتماعي از جمله کمک به اقشار کم درآمد، جمع اوری کمک به حوادث دیدگان از حوادث قهری ، برگزاري جشنهاي ملي و مذهبي و... باشد.
ادامه مطلب
این گزارش قسمت دوم گزارشی است که در ارتباط با وفور کالاهای ارزان و بی کیفیت چینی در بازار ایران برای روزنامه همشهری نوشتم که این قسمت در ۲۹ خرداد ۱۳۸۹ در صفحه ۱۱ روزنامه وزین همشهری چاپ شده است.
در هر حال تداوم گسترش محدوديتهاي مالي و به تبع آن کاهش سرمايهگذاری، موجب افزایش ركود در فعاليتهاي اقتصادي و كاهش رشد اقتصادي بسیاری از كشورهاي و در نهایت کاهش رشد اقتصادي در جهان گرديد. براین اساس قيمت بسياري از كالاها در بازارهای جهانی کاهش قابلتوجه یافت. همچنين در اغلب كشورها به خصوص کشورهای توسعه یافته علاوه بر کاهش فشارهاي تورمي، نرخ بهره نيز به سرعت كاهش يافته که این موضوع چشمانداز آتي اقتصاد را در جهان بدتر نمود.
در این بین کشور چين با جمعیت بسیار زیادش که متوسط نرخ رشد اقتصادیش در سالهای 2005 تا 2010 بیش از 9درصد بوده با کنترل افزايش ارزش پول ونرخ بهره همچنین مدیریت مطلوب نظام ارزی و پولی ، به نسبت آسیب کمتری از بحران مالی جهان دیده است. این کشور باکنترل مصرف داخلی کالاها،اقدام به حفظ سرعت افزايش صادراتش از محل ایجاد ظرفيت تولیدی جدید با توجه به افزايش سرمايه گذاري نمود بطوریکه حتی مازاد تجاري اش افزایش یافت. البته قیمت کالاهای صادراتی این کشور در این شرایط از کاهش زیادی برخوردار گردید. چراکه برنامه ریزی و سیاستگذاری اقتصادی این کشور برای تدام رشد و توسعه اقتصادی به شدت وابسته به صادرات کالاها و خدمات است. در نتیجه وقوع بحران مالی و گسترش آن موجب کاهش قیمت انواع کالاهای صادراتی چین به بازارهای جهانی گردید.
ادامه مطلب
ادامه مطلب
این گزارش را برای روزنامه همشهری ارسال نمودم که در مورخ ۱۱/۳/۱۳۸۹ در صفحه ۱۱ این روزنامه چاپ شده است. البته منبعد برخی گزارشها را بعد از چاپ در نشریات در وبلاک ارائه می نمایم.
امروزه کمتر کالای خارجی در بازار کشور پیدا می شود که در کشوری بجز چین تولید شده باشد. بطوریکه می توان اذعان داشت بازار ایران در سیطره کامل کالاهای چینی قرار گرفته است. این امر اگر چه در بسیاری از کشورهای جهان گسترش یافته اما تفاوت عمده کالاهای چینی که در بازارهای ایران عرضه می شوند با کالاهای که در سایر کشورها به خصوص کشورهای توسعه یافته عرضه می شوند، کیفیت مناسب کالاها و ارائه خدمات پس از فروش همراه با عرضه کالاها می باشد. بدین ترتیب در حال حاضر، عرضه گسترده کالاهای بی کیفیت و ارزان قیمت چینی که معمولا در فروش آنها خدمات لازم و ضروری مربوطه را همچون، خدمات پس از فروش نیز ندارد، زیانهای زیادی را به اقتصاد ایران وارد نموده و می نماید. شایان ذکر است بخش زیادی از کالاهای چینی بی کیفیت از طریق قاچاق وارد کشور شده و از این نظر به اقتصاد کشور زیان وارد می نمایند. در نتیجه وفور عرضه کالاهای ارزان و بی کیفیت چینی از یک طرف موجب وارد شدن ضرر و زیان به بخش های تولیدی کشور و به تبع آن کاهش درآمد ملی و اشتغال و از طرف دیگر وارد آمدن زیانهای زیادی به مصرف کنندگان با توجه به خرید و مصرف کالاهای بی کیفیت و در نهایت وارد شدن زیانهای به دولت در اثر کاهش درآمد گمرکی و... شده است.
ادامه مطلب
در این مقاله در سه قسمت فضای رقابتی در نظام توزیع کالا و خدمات در ایران بررسی می شود. در قسمت اول بررسي عوامل موثر درساختار و عملكرد نظام توزيع كالا پرداخته است . در قسمت دوم مهمترین شاخص های عدم گسترش فضای رقابتی در نظام توزیع کالا و خدمات از یک طرف و اثرات فعالیت بنگاههای توزیعی بر بخش های مختلف اقتصاد ایران در شرایط عدم توسعه فضای رقابتی از طرف دیگر تحلیل و بررسی شده است . همچنین در بخش سوم مهمترین دلایل شکل گیری فضای غیر رقابتی در نظام توزیع کالا و خدمات بررسی شده است. در نهایت با جمع بندی، نتیجه گیری ، توصیه های سیاستی برای اصلاح نظام توزیع کالا و خدمات و شکل گیری فضای رقابتی، ارائه خواهد شد.
ادامه مطلب
ادامه مطلب
در عصر حاضر به دليل تنوع نيازها و تخصصي شدن مشاغل، افراد يك خانواده براي تامين حداقل مايحتاج مصرفي خود نيازمند استفاده از كالاها و خدمات عرضه شده توسط ديگران ميباشند. از اين رو نياز به كالاهاي مصرفي و خدمات يك نياز ضروري و اجتناب ناپذير است كه هرگونه اختلال در توليد و توزيع آنها ميتواند جامعه و مديريت آن را به چالش بكشاند و علاوه بر زيانهاي مادي، صدمات و زيانهاي معنوي را نيز متوجه مصرفكننده نمايد. هم چنين با توجه به تنوع محصولات و نظريه جهاني شدن اقتصاد، خطر ناشي از مصرف كالاهاي نامرغوب و ناآشنا از مرزهاي ملي نيز ميگذرد و در اين ميان مصرفكننده معمولاً نه از كيفيت كالا آگاه است و نه بر موارد زيانآور آن وقوف كامل دارد و ضمن اين كه ممكن است از قيمت واقعي كالا نيز مطلع نباشد. بيگمان عدالت اجتماعي و حفظ حقوق اوليه مصرفكنندگان ايجاب مي كند براي جلوگيري از رخداد چنين حوادث و معضلاتي تدابيري انديشيده شود. مهمترين گام، وضع قوانين مناسب است كه اولاً نظام توليد، توزيع و مصرف را سامان بخشد و از وقوع صدمات و خسارات معنوي به دليل عدم رعايت حقوق مصرفكننده جلوگيري كند ثانياً در صورت بروز خسارت، مرجعي وجود داشته باشد كه از طريق آن و با آسانترين و سريع ترين روش بتوان براي جبران خسارت وارده به مصرفكننده و مجازات موثر متخلف اقدام نمايد.
ادامه مطلب
ادامه مطلب
هر سال در ماههای پایانی سال تب وتاب برگزاری حراج کالا در واحدهای صنفی و نمایشگاههای عرضه مستقیم فراگیر می شود. متاسفانه مسولین مربوطه تا دقیقه 90 اقدامی در این زمینه نمی نمایند و در روزههای آخرهر سال با عجله و با کمترین برنامه ریزی اقدام به اتخاذ تصمیماتی می نمایند . معمولا نیز اعلام می دارند چون فرصت انجام اقدامات اساسی نمی باشد ، امسال نیز برای حل مشکل این اقدام ضربتی و مسکن را انجام می دهیم تا در سال آینده سر فرصت ، اقدام اساسی انجام پذیرد .اما این حرف و حدیث هر سال تکرار می شود و هر سال در روزههای پایانی سال با عجله فروش فوق العادهی در اصناف و نمایشگاههای عرضه مستقیم در برخی نقاط شهرها پرپا میشود .
ادامه مطلب
امروزه در تمام شهرهاي دنيا، شهرداريها به عنوان نهادهاي مدني، محلي، عمومي و غيرانتفاعي وظايف عمدهاي را برعهده دارند و حجم عظيمي از وظايف گذشته دولتها توسط اين نهادهاي محلي انجام ميگيرد. شهرداريها در نقاط مختلف جهان وظايف متعددي، از حفاظت محيط زيست و ميراث فرهنگي و انجام امور زيربنايي گرفته تا آموزش و پرورش، تنظيم محدوده اداري، تجاري، مسكوني و كنترل و نظارت بر واحدهاي صنفي و تجاري را برعهده دارند.
واگذاري مسؤوليت نظارت و كنترل واحدهاي صنفي به شهرداريها و انجام وظيفه مهم اداره و توسعه شهر توسط آنها موجب شكلگيري يك مديريت واحد در امور صنفي و تجاري در شهرها مي گردد و در اين شرايط نه تنها خدمات ارايه شده توسط واحدهاي صنفي از كيفيت مطلوبتري برخوردار خواهد شد، بلكه ساماندهي و هدايت آنها نيز به مراتب آسانتر خواهد بود.
ادامه مطلب
قاچاق كالا، بازرگاني غيرقانوني است كه اثرات اخلالي اخلاقي زيادي بر متغييرهاي اقتصادي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي كشور دارد. قاچاق كالا از يك سو درآمدهاي گمركي و مالياتي دولت را كاهش ميدهد، از سوي ديگر امكان كنترل استانداردهاي توليد كالا را از بين ميبرد. در نتيجه قاچاق، نظام اطلاعات اقتصادي كشور، مختل ميشود و تصميمگيري اقتصادي با اخلال و انحراف مواجه شده و سياستگذارهاي، كارايي و تأثير خود را از دست ميدهند. قاچاق كالا از آنجا كه عمل غيرقانوني است، نظم حقوقي جامعه را هم نامتعادل ميكند و رواج آن ميتواند اساس و نظم اجتماعي را با مخاطره مواجه سازد. مهمتر از همه قاچاق برخی کالاها موجب ضررو زیان تولید کننده داخلی و به تبع آن بیکاری تعداد زیادی در کشور می گردد. ضمن آنكه سالانه هزينه هاي زيادي (مالي و جاني) جهت مبارزه و جلوگيري از قاچاق كالا به دولت تحميل ميشود.
ادامه مطلب
از جمله وظايف مهم اقتصادي دولتها، تنظيم بازار کالاها و خدمات در جهت رشد و توسعه توليد انواع کالاها و خدمات در داخل کشور و به تبع آن، افزایش اشتغال نیروی کار جامعه می باشد. بر این اساس در همه کشورها دولتها برای رشد و توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه اقدام به برنامه ریزی و سیاستگذاری برای افزایش سرمایه گذاری در تولید انواع کالاها و خدمات مورد نیاز جامعه و حتی کالاها و خدمات مورد نیاز سایر کشورها برای افزایش درآمد ملی در درجه اول و در مراحل بعدی برای توزیع عادلانه ثروت و درآمد کشور بین همه مردم جامعه میکنند. بدین ترتیب دولتها با سیاستگذاری در قالب برنامه های بلند مدت ، میان مدت و کوتاه مدت اقدام به آماده نمودن بسترهای لازم برای تولید هر چه بیشتر کالاها و خدماتی که در تولید آنها مزیت نسبی دارند، می نمایند . در نتیجه این اقدامات اشتغال برای افراد جامعه در جهت کسب درآمد براساس انجام کار بیشتر ، تخصص بالاتر و بهره وری بیشتر انجام می پذیرد. حال با توجه به محدودیت های مختلف نظیر مواد اولیه ، کمبود تقاضای داخلی برای تولیدات کالاها و خدمات در کشور و همچنین عرضه کمتر از نیاز داخلی برخی کالاها و خدمات در کشور با توجه به نیاز جامعه ، لازم است از طریق تجارت با سایر کشورها این گونه کمبودها در کشور مرتفع گردد. با توجه به این موضوع از گذشته بسیار دور کشورها بر اساس مزیت های مختلف اقدام به گسترش مبادلات با سایر کشورها برای تامین مازاد تقاضا کالاها و خدمات از یک طرف و فروش مازاد عرضه محصولات تولیدی از طرف دیگر می نمایند.
ادامه مطلب
فناوري ارتباطات و اطلاعات درعصر حاضرتحولات عمیقی در عرصه های فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي پديد آورده است. فناوري ارتباطات و اطلاعات و بخصوص تجارت الکترونیکی ابزاری مهم به منظور توسعه اقتصادی محسوب می گردد وتحولات زیادی در شيوه هاي سنتي تولید و تجارت ايجاد نموده است. در محيط الكترونيكي جديد فاصله هاي گسترده جغرافيايي و محدوديت هاي زماني و مكاني منتفي و مبادلات تجاري بر پايه اطلاعات بصورت الكترونيكي انجام مي شود. لذا در صورت بياعتنايي به اين مهم و عدم بکارگیری تجارت الکترونیکی، کشور با عواقبي چون از دسترفتن فرصتهای مناسب، بيبهره ماندن از صرفهجوييهای ملازم با تجارت الکترونيکي، کاهش کارآیی، کاهش توان رقابتی در بازارهای جهان، منزوی شدن در عرصه تجارت الکترونیکی، کاهش صادرات و در نتیجه کاهش اشتغال و تولید مواجه میشود. از این رو توسعه تجارت الکترونیکی بعنوان ابزار توسعه و بهبود وضعیت اقتصادی بسیار حائز اهمیت است و اصناف و به خصوص شبکه توزیع در جهت انجام هر چه بهتر فعالیت های مربوطه به مصرف کنندگان ، از جمله بخش های مستعد برای استفاده از ابزار و روشهای نوین تجارت می باشد.
ادامه مطلب
بخش خدمات از مهمترین و عمده ترين بخش های اقتصادی هر كشور است که در سالهاي اخير بيشترين درصد اشتغال و ارزش افزوده را در اکثر کشورها به خصوص کشورهای توسعه يافته ، به خود اختصاص داده است . در اين بين نظام توزيع کالاو خدمات ( فرآيند انتقال کالا و خدمات از توليد کننده به مصرف کننده) قسمت مهمي از بخش خدمات را تشکيل مي دهد و کارايي اين نظام تاثير مستقيمی برکاهش هزينه مبادله و افزايش رفاه مصرف کننده و توليد کننده دارد. از سوي ديگر همراه با رشد و توسعه شهر نشيني و تحولات سريع فناوريهاي مختلف، موج بزرگي از تحولات در بخش های مختلف اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي كشورها ايجاد شده كه نظام توزيع کالا و خدمات نيز از اين امر مستثني نبوده است. بر اين اساس مي بايد، برنامه ريزي و سياست گذاري لازم در جهت توسعه نظام توزيع كالا و خدمات در ایران با توجه به فرآيند هاي جديد و شرايط مدرن انجام پذيرد.
ادامه مطلب

