ایجاد و فعالیت فروشگاههای زنجیره ای محصولات کشاورزی راهکاری برای حمایت از تولیدکنندگان محصولات کشاوردر ایران توزیع بخش اعظم کالاها و خدمات از جمله محصولات کشاورزی بصورت سنتی و عمدتا بدون رعایت استانداردهای سخت افزاری و نرم افزاری بسته بندی، درجه بندی، ذخیره سازی، حمل و نقل و در نهایت عمده فروشی و خرده فروشی این گونه محصولات و همچنین عدم توجه به حقوق مصرف کنندگان انجام می گیرد. ضمن آنکه تفاوت زیاد بین قیمت خرید کالاهای مختلف به خصوص محصولات کشاورزی از کشاورزان و تولیدکنندگان و قیمت عرضه این محصولات به مصرف کنندگان نهایی می باشد. بدین ترتیب از یک طرف تولیدکنندگان و کشاورزان علی رغم صرف هزینه و زمان زیاد برای تولید محصولات، معمولا آن را به قیمت بسیار کمی می فروشند و از طرف دیگر مصرف کنندگان می باید محصولات مورد نیازشان را به قیمت بسیار بالایی نسبت به قیمت تولیدکنند، خریداری نمایند. همچنین در فرآیند تولید تا عرضه این محصولات تعداد زیادی واسطه تحت نام های سلف خر، بنکدار، عمده فروش و خرده فروش فعالیت دارند. بدین ترتیب ساختار نظام توزیع محصولات کشاورزی در ایران، بصورت سنتی و با کمترین استفاده از ابزار و روشهای نوین فعالیت، محصولات تولیدی کشاورزان را با کمترین قیمت ممکن خریداری و با انجام درجه بندی و بسته بندی غیر استاندارد و دستی همچنین دست به دست شدن زیاد محصولات توسط واسطه ها و استفاده از وسایل حمل و نقل غیر استاندارد، آنها را با قیمت بالایی نسبت به قیمت خرید از کشاورزان در اختیار مصرف کنندگان قرار می دهند. در این بین مصرف کنندگان برای امکان انتخاب محصول مورد نیازش(جدا کردن) باتوجه به کیفیت و تعداد مورد نیازشان، باید قیمت بیشتری با چانه زنی با فروشندگان، پرداخت نمایند.
در هر حال وضعیت فعلی نظام توزیع و بازرگانی محصولات کشاورزی در ایران بصورتی است که توان حمایت از تولیدکنندگان این محصولات را ندارد. چراکه علی رغم رشد مطلوب تولید بسیاری از محصولات کشاورزی در چند دهه گذشته به خصوص در سالهای بعد از انقلاب اسلامی، محصولات تولیدی عمدتا در بازار داخلی بصورت سنتی و با مقدار ضایعات زیادی به مصرف کنندگان عرضه می شود. ضمن آنکه محصولات کشاورزی ایران، سهم شان از بازار جهانی(صادرات) بسیار کمتر از سهم آنها از تولید جهانی می باشد. چراکه عرضه محصولات در بازارهای جهانی نیاز به تخصص، تجربه و رعایت اصول و استانداردهای لازم در برداشت محصول، درجه بندی، بسته بندی، نگهداری، حمل و نقل و... دارد. همچنین در بازارهای جهانی محصولات مختلف، رقابت زیادی در عرضه محصولات باکیفیت بالاتر و قیمت کمتر و رعایت کلیه استانداردهای لازم، وجود دارد. براین اساس مشاهده می شود که علی رغم مزیت، توان و امکان مقدار زیادی صادرات محصولات کشاورزی، بدلیل ساختار سنتی وکوچک بنگاهها از یک طرف و همچنین نظام ناکارآمد بازرگانی و توزیع محصولات کشاورزی در کشور از طرف دیگر، جایگاه صادرات محصولات کشاورزی در ایران بسیار کم است. لازم بذکر است پیش نیاز عرضه کالاها و خدمات در بازارهای جهانی، فعالیت مناسب در بازارهای داخلی مشابه با بازارهای جهانی می باشد. براین اساس، کشورها برای حضور قدرتمند در بازارهای جهانی، فضای فعالیت بنگاههای مختلف در بازار داخلی را در جهت رقابت برای کسب سود با انجام فعالیتها با بالاترین کیفیت و کمترین قیمت، همراه با رعایت همه استانداردهای لازم و ضروری در جهت حمایت از حقوق مصرف کنندگان، برنامه ریزی و اجرا می نمایند. برای این منظور، اولا سیاستهای اقتصادی مناسب را اتخاذ می نمایند، ثانیا قوانین، مقررات و دستورالعمل های ایجاد، فعالیت، کنترل، نظارت و بازرسی مطلوب فعالان بازار را تدوین و بازنگری می نمایند و ثالثا از طریق ایجاد و یا انحلال نهادها و سازمانها ذی ربط زمینه نظارت بر فرآیند مربوط را آماده می نمایند. بدین ترتیب در بازارهای جهانی، بنگاههایی که همه اصول علمی در فرآیند فرآوری، بسته بندی، درج بندی، حمل و نقل، ذخیره سازی و... را در انجام فعالیتهای مختلف زنجیره تامین انجام دهند، موفق خواهند شد. شایان ذکر است شکل گیری فضای رقابتی در بازارهای کشورهای توسعه یافته بدلیل آماده نمودن بستر مربوطه توسط دولتها، موجب گرایش بنگاهها به استفاده از ابزار و روشهای نوین در انجام فعالیت های مختلف از جمله بازرگانی شده است. بدین ترتیب مشاهده می شود در اکثر کشورها، بخش اعظم فعالیت بازرگانی در زنجیره تامین توسط فروشگاههای بزرگ زنجیره ای انجام می گیرد. این فروشگاهها بصورت گسترده با حذف واسطه ها، اقدام به سفارش خرید کالاها از تولیدکنندگان مختلف از جمله کشاورزان براساس استانداردهای مربوطه در این زمینه می نمایند. این فروشگاهها که تخصص زیادی در انجام همه فعالیتهای زنجیره تامین کالاها دارند، کالاهای خریداری شده از کشاورزان را بصورت علمی و در زمان مناسب چیده، درجه بندی، بسته بندی، نگهداری، حمل و نقل ودر نهایت در شعبات مختلف به مصرف کنندگان نهایی عرضه می نمایند. در این فرآیند اولا تعداد زیادی واسطه حذف می گردد، ثانیا محصولات بصورت کاملا علمی با استفاده از ابزار و روشهای نوین در زمان و هزینه کمتر و رعایت همه استانداردها، آماده عرضه به مصرف کنندگان می شوند، ثالثا امکان خرید به قیمت مناسب و به مقدار و کیفیت مد نظر برای همه مصرف کنندگان در فضای استاندارد در شعبات فروشگاههای زنجیره ای آماده است. بدین ترتیب محصولات باتوجه به کیفیت به قیمت بیشتر از حالت سنتی از کشاورزان خریداری و با صرف حداقل هزینه در اختیار مصرف کنندگان قرار می گیرد. این چنین ساختار و عملکردی در نظام تهیه، تدارک و عرضه کالاها و خدمات در اکثر کشورهای جهان دایر است. اما در مقابل همان گونه که اذعان گردید، ساختار و عملکرد فعالان نظام تهیه، تدارک و عرضه در ایران بصورت سنتی و کمترین استفاده از ابزار و روشهای نوین فعالیت انجام می گیرد. که ساختار و عملکرد فعالان کاملا برعکس شرایط مطلوب و بهینه در سایر کشورها شکل گرفته است. براین اساس برای بهبود نظام تهیه، تدارک و توزیع کالاها و خدمات در ایران نیز لازم است، طوری برنامه ریزی و سیاستگذاری شود که به مرور بنگاههای سنتی وکوچک به سمت ایجاد بنگاههای بزرگ و زنجیره ای که در انجام فعالیت های مربوطه در زنجیره تامین کالاها، از اصول و استانداردهای علمی استفاده می نمایند، سوق یابند.
در هر حال باید توجه داشت که بخش بازرگانی اهمیت زیادی در بهبود تنظیم بازار محصولات کشاورزی و سایر کالاها دارد. براین اساس برای ارتقا جایگاه و سهم صادرات محصولات کشاورزی ایران به بازارهای جهانی، همپای جایگاه و رتبه تولید این محصول ایران در جهان و همچنین حمایت از مصرف آن توسط مصرف کنندگان، اقدامات لازم برای شکل گیری بنگاههای مدرن و زنجیره ای در زنجیره تامین و توزیع کالاها و خدمات شکل پذیرد. شکل گیری و گسترش فعالیت بنگاههای مدرن زنجیره ای( گسترش استفاده از علم و همچنین ابزار و روشهای نوین فعالیت در تولید و بازرگانی کالاها و خدمات) موجب حمایت همزمان هم از تولیدکنندگان و هم از مصرف کنندگان می شود، بنگاهها برای افزایش سود و درآمدشان، اقدام به توسعه بازار فعالیت شان از بازارهای داخلی به بازارهای جهانی می شود.